De maandelijkse rente die door de leningbezitter wordt betaald over de algehele schuld van de hypotheek wordt de effectieve rente genoemd. De effectieve rente bereken je door de maandelijkse rente over de hypotheekschuld op te tellen bij de extra kosten, zoals de afsluitprovisie. Hierin kan de effectieve rente verschillen met de nominale rente. Bij een financieel product wordt de rente op een ander tijdstip betaald (de rente wordt ‘rentedragend’) dan na een jaar. Daarboven op komen de bovengenoemde extra kosten.
Het is verstandig om leningen te vergelijken door de effectieve rente te berekenen van de leningen en deze te vergelijken. Hierdoor ontstaat er een realistischer beeld van de werkelijk te betalen rente en komt u niet voor verrassingen te staan. Soms is het echter voor de consument lastig om die effectieve rente te berekenen, omdat er simpelweg niet aan bepaalde gegevens te komen is en pas op het moment van afsluiting van de lening helderheid komt in sommige extra kosten. Denk hierbij bijvoorbeeld aan transactie kosten. Sommige leningaanbieders vermelden de effectieve rente, waardoor de rente eenvoudig vergeleken kan worden met de rente andere leningen.
Er is echter een formule om de effectieve rente te berekenen vanuit de nominale rente. Deze formule houdt rekening met het aantal perioden waar de renteverreking over wordt verdeeld, maar houdt geen rekening met de extra kosten, zoals transactiekosten en dergelijke.
De formule voor het berekenen van de effectieve rente is als volgt:
R eff staat voor de effectieve rente, R nom staat voor de nominale rente met twee cijfers achter de komma en n staat voor het aantal jaarlijkse verrekningsmoment.
Soms komt het voor bij het berekenen van de effectieve rente dat de n continu doorloopt en er dus altijd rente wordt bijgeschreven wat niet is bij te houden. Dan is n te groot (of zelfs oneindig) om mee te rekenen in de formule. In deze gevallen kan de volgende formule worden gebruikt:
Een nominale rente van 6% leidt dan dus tot een effectieve rente van 6,184%.